(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 122

॥ శ్రీః ॥
7.122. అధ్యాయః 122
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
సాత్యకిభయాత్పలాయమానస్య దుశ్శాసనస్య ద్రోణేనోపాలంభః॥ 1 ॥
ద్రోణధృష్టద్యుంనయోర్యుద్ధం॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-122-0x(4571)(49898)
దుఃశాసనరథం దృష్ట్వా సమీపే పర్యవస్థితం।
భారద్వాజస్తతో వాక్యం దుఃశాసనమథాబ్రవీత్॥ 7-122-1(49899)
దుఃశాసన రథాః సర్వే కస్మాచ్చైతే ప్రవిద్రుతాః।
కచ్చిత్క్షేమం తు నృపతేః కచ్చిజ్జీవతి సైంధవః॥ 7-122-2(49900)
రాజపుత్రో భవానత్ర రాజభ్రాతా మహారథః।
కిమర్థం ద్రవతే యుద్ధే యౌవరాజ్యమవాప్య చ॥ 7-122-3(49901)
దాసీ జితాఽసి ద్యూతే త్వం యథా కామచరీ భవ।
వాససాం వాహికా రాజ్ఞో భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్య మే భవ॥ 7-122-4(49902)
న సంతి పతయః సర్వే తేఽద్య షంఢతిలైః సమాః।
దుఃశాసనైవం కస్మాత్త్వం పూర్వముక్త్వా పలాయసే॥ 7-122-5(49903)
స్వయం వైరం మహత్కృత్వా పాంచాలైః పాండవైః సహ।
ఏకం సాత్యకిమాసాద్య కథం భీతోఽసి సంయుగే॥ 7-122-6(49904)
న జానీషే పురా త్వం తు గృహ్ణన్నక్షాందురోదరే।
శరా హ్యేతే భవిష్యంతి దారుణాశీవిషోపమాః॥ 7-122-7(49905)
అప్రియాణాం హి వచనం పాండవస్య విశేషతః।
ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశస్త్వన్మూలో హ్యభవత్పురా॥ 7-122-8(49906)
క్వ తే మానశ్చ దర్పశ్చ క్వ తే వీర్యం క్వ గర్జితం।
ఆశీవిషసమాన్పార్థాన్కోపయిత్వా క్వ యాస్యసి॥ 7-122-9(49907)
శోచ్యేయం భారతీ సేనా రాజ్యం చైవ సుయోధనః।
యస్య త్వం కర్కశో భ్రాతా పలాయనపరాయణః॥ 7-122-10(49908)
నను నామ త్వయా వీర దార్యమాణా భయార్దితా।
స్వబాహుబలమాస్థాయ రక్షితవ్యా హ్యనీకినీ॥ 7-122-11(49909)
స త్వమద్య రణం హిత్వా భీతో హర్షయసే పరాన్।
విద్రుతే త్వయి సైన్యస్య నాయకే శత్రుమూదన।
కోఽన్యః స్థాస్యతి సంగ్రామే భీతో భీతే వ్యపాశ్రయే॥ 7-122-12(49910)
ఏకేన సాత్వతేనాద్య యుధ్యమానస్య తేన వై।
పలాయనే తవ మతిః సంగ్రామాద్ధి ప్రవర్తతే॥ 7-122-13(49911)
యదా గాండీవధన్వానం భీమసేనం చ కౌరవ।
యమౌ చ ద్రక్ష్యసి రణే తదా వై కిం కరిష్యసి॥ 7-122-14(49912)
యుధి ఫల్గునబాణానాం మూర్యాగ్నిసమవర్చసాం।
న తుల్యాః సాత్యకిశరా యేభ్యో భీతః పలాయసే॥ 7-122-15(49913)
త్వరితో వీర గచ్ఛ త్వం గాంధార్యుదరమావిశ।
పృథివ్యాం ధావమానస్య నాన్యత్పశ్యామి జీవనం॥ 7-122-16(49914)
యది తావత్కృతా బుద్ధిః పలాయనపరాయణా।
పృథివీ ధర్మరాజాయ శమేనైవ ప్రదీయతాం॥ 7-122-17(49915)
యావత్ఫల్గుననారాచా నిర్ముక్తోరగసన్నిభాః।
నావిశంతి శరీరం తే తావత్సంశాంయ పాండవైః॥ 7-122-18(49916)
యావత్తే పృథివీం పార్థా హత్వా భ్రాతృశతం రణే।
నాక్షిపంతి మహాత్మానస్తావత్సంశాంయ పాండవైః॥ 7-122-19(49917)
యావన్న క్రుధ్యతే రాజా ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
కృష్ణశ్చ సమరశ్లాఘీ తావత్సంశాంయ పాండవైః॥ 7-122-20(49918)
యావద్భీమో మహాబాహుర్విగాహ్య మహతీం చమూం।
సోదరాంస్తే న మృద్రాతి తావత్సంశాంయ పాండవైః॥ 7-122-21(49919)
పూర్వముక్తశ్చ తే భ్రాతా భీష్మేణాసౌ సుయోధనః।
అజేయాః పాండవాః సంఖ్యే సౌంయ సంశాంయ తైః సహ॥ 7-122-22(49920)
`మయా శమవతా చోక్తో రక్ష శేషం సుయోధన।
సంశాంయ పార్థైస్త్వం రక్ష వీర సర్వాన్మహీక్షితః'॥ 7-122-23(49921)
న చ తత్కృతవాన్మందస్తవ భ్రాతాం సుయోధనః।
స యుద్ధే ధృతిమాస్థాయ యత్తో యుధ్యస్వ పాండవైః॥ 7-122-24(49922)
తవాపి శోణితం భీమః పాస్యతీతి మయా శ్రుతం।
తచ్చాప్యవితథం తస్య తత్తథైవ భవిష్యతి॥ 7-122-25(49923)
కిం భీమస్య న జానాసి విక్రమం త్వం సుబాలిశ।
యత్త్వయా వైరమారబ్ధం సంయుగే ప్రపలాయినా॥ 7-122-26(49924)
గచ్ఛ తూర్ణం రథేనైవ యత్ర తిష్ఠతి సాత్యకిః।
త్వయా హీనం బలం హ్యేతద్విద్రవిష్యతి భారత॥
ఆత్మార్థం యోధయ రణే సాత్యకిం సత్యవిక్రమం॥ 7-122-27(49925)
సంజయ ఉవాచ। 7-122-28x(4572)
ఏవముక్తస్తవ సుతో నాబ్రవీత్కించిదప్యసౌ।
శ్రుతం చాశ్రుతవత్కృత్వా ప్రాయాద్యేన స సాత్యకిః॥ 7-122-28(49926)
సైన్యేన మహతా యుక్తో ంలేచ్ఛానామనివర్తినాం।
ఆసాద్య చ రణే యత్తో యుయుధానమయోధయత్॥ 7-122-29(49927)
ద్రోణోఽపి రథినాం శ్రేష్ఠః పాంచాలాన్పాండవాంస్తథా।
అభ్యద్రవత సంక్రుద్ధౌ జవమాస్థాయ మధ్యమం॥ 7-122-30(49928)
ప్రవిశ్య చ రణే ద్రోణః పాండవానాం వరూథినీం।
ద్రావయామాస యోధాన్వై శతశోఽథ సహస్రశః॥ 7-122-31(49929)
తతో ద్రోణో మహారాజ నామ విశ్రావ్య సంయుగే।
పాండుపాంచాలమత్స్యానాం ప్రచక్రే కదనం మహత్॥ 7-122-32(49930)
తం జయంతమనీకాని భారద్వాజం తతస్తతః।
పాంచాలపుత్రో ద్యుతిమాన్వీరకేతుః సమభ్యయాత్॥ 7-122-33(49931)
స ద్రోణం పంచభిర్విద్వ్వా శరైః సన్నతపర్వభిః।
ధ్వజమేకేన వివ్యాధ సారథిం చాస్య సప్తభిః॥ 7-122-34(49932)
తత్రాద్భుతం మహారాజ దృష్ట్వానస్మి సంయుగే।
యద్ద్రోణో రభసం యుద్ధే పాంచాల్యం నాత్యవర్తత॥ 7-122-35(49933)
సన్నిరుద్ధం రమే ద్రోణం పాంచలా వీక్ష్య మారిష।
ఆవవ్రుః సర్వతో రాజంధర్మపుత్రజయైషిణః॥ 7-122-36(49934)
తే శరైరగ్నిసంకాశైస్తోమరైశ్చ మహాధనైః।
శస్త్రైశ్చ వివిధై రాజంద్రోణమేకమవాకిరన్॥ 7-122-37(49935)
నివార్య తాన్బాణగణాంద్రోణో రాజన్సమంతతః।
మహాజలధరాన్వ్యోంని మాతరిశ్వేవ చాబభౌ॥ 7-122-38(49936)
తతః శరం మహాఘోరం మూర్యపావకసన్నిభం।
సందధే పరవీరఘ్నో వీరకేతో రథం ప్రతి॥ 7-122-39(49937)
స భిత్త్వా తు శరో రాజన్పాంచాలకులనందనం।
అభ్యగాద్ధరణీం తూర్ణం లోహితార్ద్రో జ్వలన్నివ॥ 7-122-40(49938)
తతోఽపతద్రథాత్తూర్ణం పాంచాలకులనందనః।
పర్వతాగ్రాదివ మహాంశ్చంపకో వాయుపీడితః॥ 7-122-41(49939)
తస్మిన్హతే మహేష్వాసే రాజపుత్రే మహాబలే।
పాంచాలాస్త్వరితా ద్రోణం సమంతాత్పర్యవారయన్॥ 7-122-42(49940)
చిత్రకేతుః సుధన్వా చ చిత్రవర్మా చ భారత।
తథా చిత్రరథశ్చైవ భ్రాతృవ్యసనకర్శితాః॥ 7-122-43(49941)
అభ్యద్రవంత సహితా భారద్వాజం యుయుత్సవః।
ముంచంతః శరవర్షాణి తపాంతే జలదా ఇవ॥
`అదృశ్యం సమరే చక్రుర్భారద్వాజం సుధన్వినః'॥ 7-122-44(49942)
స వధ్యమానో బహుధా రాజపుత్రైర్మహారథైః।
క్రోధమాహారయత్తేషామభావాయ ద్విజర్షభః॥ 7-122-45(49943)
తతః శరమయం జాలం ద్రోణస్తేషామవాసృజత్।
తే హన్యమానా ద్రోణస్య శరైరాకర్ణచోదితైః।
కర్తవ్యం నాభ్యజానన్వై కుమారా రాజసత్తమ॥ 7-122-46(49944)
తాన్విమూఢాన్రణే ద్రోణః ప్రహసన్నివ భారత।
వ్యశ్వసూతరథాంశ్చక్రే కుమారాన్కుపితో రణే॥ 7-122-47(49945)
అథాపరైః సునిశితైర్భల్లైస్తేషాం మహాయశాః।
పుష్పాణీవ వివాన్వాయుః సోత్తమాంగాన్యపాతయత్॥ 7-122-48(49946)
తే రథేభ్యో హతాః పేతుః క్షితౌ రాజన్సువర్చసః।
దేవాసురే పురా యుద్ధే యథా దైతేయదానవాః॥ 7-122-49(49947)
తాన్నిహత్య రణే రాజన్భారద్వాజః ప్రతాపవాన్।
కార్ముకం భ్రామయామాస హేమపృష్ఠం దురాసదం॥ 7-122-50(49948)
`తదస్య భ్రాజతే రాజన్మేఘమధ్యే తడిద్యథా'॥ 7-122-51(49949)
పాంచాలాన్నిహతాందృష్ట్వా దేవకల్పాన్మహారథాన్।
ధృష్టద్యుంనో భృశోద్విగ్నో నేత్రాభ్యాం పాతయంజలం।
అభ్యవర్తత సంగారమే క్రుద్ధో ద్రోణరథం ప్రతి॥ 7-122-52(49950)
తతో హాహేతి సహసా నాదః సమభవన్నృప।
పాంచాల్యేన రణే దృష్ట్వా ద్రోణమావారితం శరైః॥ 7-122-53(49951)
సే చ్ఛాద్యమానో బహుధా పార్షతేన మహాత్మనా।
న వివ్యథే తతో ద్రోణః స్మయన్నేవాన్వయుధ్యత॥ 7-122-54(49952)
తతో ద్రోణం మహారాజ పాంచాల్యః క్రోధమూర్చ్ఛితః।
ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో నవత్యా నతపర్వణాం॥ 7-122-55(49953)
స గాఢవిద్ధో బలినా భారద్వాజో మహాయశాః।
నిషసాద రథోపస్థే కశ్మలం చ జగామ హ॥ 7-122-56(49954)
తం వై తథాగతం దృష్ట్వా ధృష్టద్యుంనః పరాక్రమీ।
చాపముత్సృజ్య శీఘ్రం తు అసిం జగ్రాహ వీర్యవాన్॥ 7-122-57(49955)
అవప్లుత్య రథాచ్చాపి త్వరితః స మహారథః।
ఆరురోహ రథం తూర్ణం భారద్వాజస్య మారిష।
హర్తుమిచ్ఛఞ్శిరః కాయాత్క్రోధసంరక్రలోచనః॥ 7-122-58(49956)
ప్రత్యాశ్వస్తస్తతో ద్రోణో ధనుర్గృహ్య మహారవం।
ఆసన్నమాగతం దృష్ట్వా ధృష్టద్యుంనం జిఘాంసయా॥ 7-122-59(49957)
శరైర్వైతస్తికై రాజన్వివ్యాధాసన్నవేధిభిః।
యోధయామాస సమరే ధృష్టద్యుంనం మహారథం॥ 7-122-60(49958)
తే హి వైతస్తికా నామ శరా ఆమన్నయోధినః।
ద్రోణస్య విహితా రాజన్యైర్ధృష్టద్యుంనమాక్షిణోత్॥ 7-122-61(49959)
స వధ్యమానో బహుభిః సాయకైస్తైర్మహాబలః।
అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణం భగ్నవేగః పరాక్రమీ॥ 7-122-62(49960)
ఆరుహ్య స్వరథం వీరః ప్రగృహ్య చ మహద్ధనుః।
వివ్యాధ సమరే ద్రోణం ధృష్టద్యుంనో మహారథః॥ 7-122-63(49961)
ద్రోణశ్చాపి మహారాజ శరైర్వివ్యాధ పార్షతం॥ 7-122-64(49962)
తదద్భుతమభూద్యుద్ధం ద్రోణపాంచాలయోస్తదా।
త్రైలోక్యకాంక్షిణోరాసీచ్ఛక్రప్రహ్లాదయోరివ॥ 7-122-65(49963)
మండలాని విచిత్రాణి యమకానీతరాణి చ।
చరంతౌ యుద్ధమార్గజ్ఞౌ తతక్షతురథేషుభిః॥ 7-122-66(49964)
మోహయంతౌ మనాంస్యాజౌ యోధానాం ద్రోణపార్షతౌ।
సృజంతౌ శరవర్షాణి వర్షాస్వివ బలాహకౌ।
ఛాదయంతౌ మహాత్మానౌ శరైర్వ్యోమ దిశో మహీం॥ 7-122-67(49965)
తదద్భుతం తయోర్యుద్ధం భూతసంఘా హ్యపూజయన్।
క్షత్రియాశ్చ మహారాజ యే చాన్యే తవ సైనికాః॥ 7-122-68(49966)
అవశ్యం సమరే ద్రోణో దృష్టద్యుంనేన సంగతః।
వశమేష్యతి నో రాజన్పాంచాలా ఇతి చుక్రుశుః॥ 7-122-69(49967)
ద్రోణస్తు త్వరితో యుద్ధే ధృష్టద్యుంనస్య సారథేః।
శిరః ప్రచ్యావయామాస ఫలం పక్వం తరోరివ॥ 7-122-70(49968)
తతస్తు ప్రద్రుతా వాహా రాజంస్తస్య మహాత్మనః॥ 7-122-71(49969)
తేషు ప్రద్రవమాణేషు పాంచాలాన్సృంజయాంస్తథా।
అయోధయద్రణే ద్రోణస్తత్రతత్ర పరాక్రమీ॥ 7-122-72(49970)
విజిత్య పాండుపాంచాలాన్భారద్వాజః ప్రతాపవాన్।
స్వం వ్యూహం పునరాస్థాయ స్థితోఽభవదరిందమః।
న చైనం పాణ్·డవా యుద్ధే జేతుముత్సేహిరే ప్రభో॥ ॥ 7-122-73(49971)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే ద్వావింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 122 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-122-48 విశేషేణ వాతీతి వివాన్। పుష్పాణీవ వనాద్వాయుః ఇతి ట.పాఠః। పుష్పాణీవ విచన్వన్హి ఇతి ఝ.ఞ. పాఠః॥
5-122-61 ద్రోణస్య వివిధా రాజన్ ఇతి ట. పాఠః।
ద్రోణస్య విదితా ఇతి క. పాఠః॥
5-122-122 ద్వావింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 122 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.